24.08.2026
Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, czyli VAT, o którego zwrot podatnik może wystąpić na podstawie art. 87 ustawy o VAT, jest rozliczana w kilku różnych terminach w zależności od formy zapłaty faktur, profilu sprzedaży i tego, czy urząd skarbowy zdecyduje się na dodatkową weryfikację. Od 1 lutego 2026 roku zmienił się też termin podstawowy: zamiast dotychczasowych 60 dni obowiązuje 40 dni. Poniżej zestawiamy wszystkie obowiązujące terminy oraz pułapki proceduralne, które najczęściej wydłużają oczekiwanie na zwrot albo pozbawiają prawa do terminu skróconego.
| Termin | Podstawa prawna | Dla kogo |
| 40 dni (standardowy) | art. 87 ust. 2 ustawy o VAT | Każdy podatnik, bez dodatkowych warunków, niezależnie od rodzaju zakupów, stawki VAT czy sprzedaży poza terytorium kraju |
| 25 dni (skrócony) | art. 87 ust. 6, 6a i 6b ustawy o VAT | Podatnicy spełniający warunki dotyczące formy zapłaty faktur |
| 15 dni | art. 87 ust. 6d-6n ustawy o VAT | Tzw. podatnik bezgotówkowy, spełniający łącznie kilka warunków sprzedażowych i czasowych |
| 180 dni (wydłużony), skrócenie do 60 dni po zabezpieczeniu | art. 87 ust. 5a ustawy o VAT | Podatnicy, u których w danym okresie nie wystąpiła sprzedaż opodatkowana |
Zmiana terminu podstawowego z 60 do 40 dni to najważniejsza nowość dla podatników, którzy nie spełniają warunków żadnego z terminów skróconych: zwrot następuje szybciej bez żadnych dodatkowych formalności.
Termin 25-dniowy działa na dwa sposoby, w zależności od tego, na jaki rachunek ma trafić zwrot.
Zwrot na rachunek VAT (art. 87 ust. 6a) nie wymaga spełnienia dodatkowych warunków poza samym wnioskiem o przekazanie środków na ten rachunek. To najprostsza droga do przyspieszonego zwrotu, bo mechanizm podzielonej płatności sam w sobie stanowi dla urzędu wystarczające zabezpieczenie.
Zwrot na zwykły rachunek bankowy (art. 87 ust. 6) wymaga spełnienia łącznie kilku warunków: faktury muszą być zapłacone przelewem lub ze środków z kredytu, płatności w innej formie niż przelew nie mogą łącznie przekroczyć 15 000 zł, kwota nadwyżki przeniesiona z poprzednich okresów rozliczeniowych nie może przekraczać 3 000 zł, a dowody zapłaty trzeba przedstawić naczelnikowi urzędu skarbowego.
Najkrótszy termin zwrotu dotyczy tzw. podatnika bezgotówkowego i wymaga spełnienia łącznie wszystkich poniższych warunków:
Warunki te muszą być spełnione łącznie. Brak choćby jednego z nich wyklucza zastosowanie terminu 15-dniowego, nawet jeśli pozostałe wskaźniki są spełnione z zapasem.
Jeśli w danym okresie rozliczeniowym podatnik nie wykazał żadnej sprzedaży opodatkowanej, urząd skarbowy zwraca nadwyżkę VAT w terminie do 180 dni. Ten termin można skrócić do 60 dni, ale wyłącznie po złożeniu zabezpieczenia majątkowego, zgodnie z art. 87 ust. 5a ustawy o VAT. To osobna, stała ścieżka, niezależna od pozostałych terminów skróconych.
Złożenie korekty części deklaracyjnej JPK_V7 wykazującej zwrot powoduje, że termin zwrotu liczy się od nowa, od dnia złożenia korekty, a nie od pierwotnego wniosku. Taka korekta oznacza w praktyce utratę już wypracowanego czasu oczekiwania, dlatego przed jej złożeniem warto sprawdzić, czy błąd rzeczywiście dotyczy części deklaracyjnej, bo korekty samej części ewidencyjnej tego skutku nie wywołują.
Każdy z powyższych terminów, w tym 15- i 25-dniowy, może zostać przedłużony przez naczelnika urzędu skarbowego, jeśli uzna, że rozliczenie wymaga dodatkowej weryfikacji, na przykład ze względu na transakcje lub kontrahentów budzących wątpliwości. Decyzja zapada w formie postanowienia.
Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z Ordynacji podatkowej (art. 76 i 76b), urząd skarbowy z urzędu zalicza zwrot VAT na poczet istniejących zaległości podatkowych podatnika, a dopiero pozostałą kwotę wypłaca na rachunek bankowy w obowiązującym terminie. Brak zaległości nie przyspiesza samego zwrotu, działa wyłącznie w drugą stronę: ich obecność pomniejsza kwotę, która faktycznie trafi na konto.
Przy ubieganiu się o zwrot w terminie 25 dni na zwykły rachunek bankowy praktyka rozliczeniowa traktuje kompensatę (potrącenie wzajemnych wierzytelności) ostrożnie: nie jest ona zapłatą przelewem, więc bezpieczniej wliczać ją do limitu 15 000 zł przewidzianego dla płatności w formie innej niż przelew lub kredyt. Warto zaznaczyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawie kompensaty nie jest w pełni jednolite, dlatego przy większych kwotach rozliczanych w tej formie warto ocenić ryzyko indywidualnie, zanim złoży się wniosek o zwrot skrócony.
Otrzymanie faktury korygującej już po złożeniu wniosku o zwrot nie pozbawia podatnika prawa do zwrotu. Taką korektę rozlicza się na bieżąco, w okresie, w którym została otrzymana lub w którym powinna zostać ujęta zgodnie z ogólnymi zasadami korekt, a nie wstecznie w stosunku do już złożonego wniosku.
Jeśli w kolejnym okresie rozliczeniowym spodziewana jest wysoka sprzedaż opodatkowana, przeniesienie nadwyżki na następny okres bywa rozwiązaniem mniej ryzykownym niż wystąpienie o zwrot. Wniosek o zwrot uruchamia możliwość czynności sprawdzających i, w razie wątpliwości urzędu, wydłużenie terminu w drodze postanowienia, podczas gdy przeniesienie nadwyżki od razu pomniejsza zobowiązanie za kolejny miesiąc bez angażowania dodatkowej procedury.
Decyzja o wyborze między zwrotem a przeniesieniem nadwyżki powinna więc wynikać z prognozy sprzedaży opodatkowanej na najbliższe miesiące, a nie wyłącznie z bieżącego salda rozliczenia VAT.
