Przekazanie księgowości zewnętrznemu partnerowi wiąże się z udostępnieniem informacji dotyczących finansów przedsiębiorstwa, kontrahentów i pracowników. Faktury, dokumentacja podatkowa czy dane o wynagrodzeniach wymagają odpowiedniej ochrony. Dlatego bezpieczeństwo danych w outsourcingu księgowości powinno być jednym z najważniejszych kryteriów wyboru usługodawcy.
Sama umowa o poufności nie wystarczy, aby skutecznie zabezpieczyć informacje. Znaczenie mają również kontrola dostępu, bezpieczne systemy informatyczne, organizacja pracy i procedury reagowania na incydenty. Sprawdź, jakie wymagania powinno spełniać biuro rachunkowe i na co zwrócić uwagę przed rozpoczęciem współpracy.
Jakie dane finansowe przekazujesz biuru rachunkowemu?
Zakres informacji udostępnianych zewnętrznemu partnerowi zależy od rodzaju świadczonych usług. Przy kompleksowej obsłudze księgowej biuro może uzyskiwać dostęp do dokumentacji dotyczącej przychodów, kosztów, zobowiązań i rozliczeń podatkowych przedsiębiorstwa.
Do przekazywanych informacji mogą należeć:
- faktury, umowy, wyciągi bankowe i dokumenty księgowe,
- dane identyfikacyjne klientów, kontrahentów i pracowników,
- informacje o przychodach, kosztach i zobowiązaniach,
- dokumentacja podatkowa oraz kadrowo-płacowa,
- numery rachunków bankowych i dane dotyczące płatności,
- sprawozdania finansowe oraz raporty zarządcze.
Nie wszystkie informacje finansowe są danymi osobowymi w rozumieniu RODO. Dokumenty mogą jednak zawierać zarówno dane identyfikujące osoby fizyczne, jak i poufne informacje dotyczące działalności przedsiębiorstwa.
Ochrona danych finansowych firmy powinna zatem obejmować odpowiednie zabezpieczenie obu kategorii informacji. W praktyce oznacza to konieczność ustalenia zasad dostępu, przekazywania i przechowywania dokumentacji, niezależnie od tego, czy konkretne informacje podlegają przepisom RODO.
Outsourcing księgowości a RODO – kto odpowiada za dane?
Powierzenie prowadzenia księgowości zewnętrznemu podmiotowi nie oznacza automatycznego przeniesienia na niego całej odpowiedzialności za ochronę danych osobowych.
W typowym modelu powierzenia przedsiębiorstwo pozostaje administratorem danych, natomiast biuro rachunkowe występuje jako podmiot przetwarzający, realizujący określone czynności w jego imieniu.
Sytuacja może być jednak bardziej złożona. Biuro może występować jako odrębny administrator danych w zakresie operacji wykonywanych dla własnych celów lub na potrzeby realizacji własnych obowiązków prawnych. Dlatego role stron należy ustalać na podstawie rzeczywistego charakteru przetwarzania.
Jeżeli współpraca obejmuje powierzenie przetwarzania danych osobowych, konieczne jest jej odpowiednie uregulowanie zgodnie z art. 28 RODO.
Umowa powierzenia powinna określać między innymi zakres, cel i czas trwania przetwarzania, rodzaje danych, obowiązki stron, zasady poufności oraz warunki korzystania z dalszych podmiotów przetwarzających.
Ważne jest również ustalenie sposobu postępowania z danymi po zakończeniu współpracy oraz zasad wsparcia administratora w realizacji jego obowiązków.
Bezpieczeństwo danych w biurze rachunkowym wymaga zaangażowania obu stron. Administrator powinien wybrać usługodawcę zapewniającego wystarczające gwarancje ochrony informacji, a podmiot przetwarzający musi przestrzegać obowiązków wynikających z przepisów i zawartych uzgodnień.
Jak sprawdzić bezpieczeństwo danych w outsourcingu księgowości?
Przed podpisaniem umowy warto zweryfikować stosowane przez usługodawcę zabezpieczenia techniczne i organizacyjne. Nie wystarczy sama deklaracja, że dokumenty są przechowywane w bezpiecznym systemie.
Kontrola dostępu i uprawnień pracowników
Dostęp do dokumentów finansowych powinny mieć wyłącznie osoby, które potrzebują określonych informacji do realizacji swoich obowiązków.
Warto sprawdzić, czy biuro korzysta z indywidualnych kont użytkowników, odpowiednio różnicuje uprawnienia oraz stosuje dodatkowe mechanizmy uwierzytelniania, adekwatne do poziomu ryzyka.
Znaczenie ma również regularny przegląd dostępów i ich odbieranie po zakończeniu współpracy z pracownikiem lub zmianie jego obowiązków.
Bezpieczny obieg dokumentów księgowych
Regularne przekazywanie faktur, umów i zestawień finansowych wymaga ustalenia odpowiednich kanałów komunikacji.
W wielu przypadkach pomocnym rozwiązaniem jest elektroniczny obieg dokumentów, umożliwiający kontrolowanie dostępu do plików oraz historii wykonywanych operacji.
W zależności od ryzyka warto stosować również szyfrowanie danych podczas ich przesyłania i przechowywania.
Poczta elektroniczna może być wykorzystywana do wymiany dokumentów księgowych, jednak zastosowane zabezpieczenia powinny odpowiadać charakterowi przekazywanych informacji.
Kopie zapasowe i ciągłość działania
Bezpieczeństwo danych finansowych przedsiębiorstwa obejmuje nie tylko ochronę przed nieuprawnionym dostępem, ale również zapewnienie dostępności informacji.
Dlatego warto ustalić, czy usługodawca wykonuje kopie zapasowe, odpowiednio je zabezpiecza oraz testuje możliwość odtworzenia danych.
Istotne są także procedury działania w przypadku awarii systemów, cyberataku lub nieobecności kluczowych pracowników. Samo tworzenie kopii zapasowych nie gwarantuje bowiem szybkiego przywrócenia wszystkich procesów.
Organizacja pracy i procedury bezpieczeństwa
Technologia nie eliminuje zagrożeń wynikających z błędów ludzkich. Dlatego znaczenie mają szkolenia personelu, zasady poufności i procedury kontroli wykonywanych czynności.
Warto również zapytać o zastępowalność pracowników. Odpowiednio zorganizowany zespół może ograniczyć ryzyko zakłóceń w obsłudze podczas urlopów, chorób czy zmian kadrowych.
Co powinna zawierać umowa z biurem rachunkowym?
Bezpieczny outsourcing księgowości wymaga jasnego określenia zasad współpracy. Umowa o świadczenie usług powinna wskazywać zakres obowiązków, odpowiedzialność stron i sposób przekazywania dokumentacji.
Warto uwzględnić zasady komunikacji, osoby uprawnione do wydawania dyspozycji, obowiązki dotyczące poufności oraz procedury zgłaszania incydentów.
Jeżeli biuro działa jako podmiot przetwarzający, umowa powierzenia musi spełniać wymagania art. 28 RODO, w tym dotyczące udostępniania administratorowi informacji niezbędnych do wykazania zgodności z przepisami oraz umożliwiania audytów.
Należy również określić zasady korzystania z dalszych podmiotów przetwarzających oraz ustalić, gdzie będą przechowywane dane.
Jeżeli współpraca może obejmować przekazywanie danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy, konieczne jest zweryfikowanie podstaw prawnych takiego transferu i wymaganych zabezpieczeń zgodnie z rozdziałem V RODO.
Przedsiębiorstwo powinno zadbać także o własne procedury. Odpowiednie uprawnienia pracowników, kontrolowany obieg dokumentów i weryfikowanie dyspozycji dotyczących płatności pomagają ograniczać ryzyko nieuprawnionego ujawnienia informacji.
Naruszenie bezpieczeństwa danych – kto odpowiada i jak reagować?
Nawet odpowiednie zabezpieczenia nie wyeliminują całkowicie ryzyka incydentów. Dlatego przedsiębiorstwo i biuro rachunkowe powinny wcześniej ustalić sposób reagowania na utratę dokumentów, nieuprawniony dostęp do danych lub naruszenie bezpieczeństwa systemów.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 RODO podmiot przetwarzający po stwierdzeniu naruszenia ochrony danych osobowych ma obowiązek poinformować administratora bez zbędnej zwłoki.
Administrator ocenia następnie ryzyko dla praw lub wolności osób fizycznych i ustala, czy konieczne jest zgłoszenie zdarzenia organowi nadzorczemu.
Jeżeli zgłoszenie jest wymagane, należy dokonać go bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w ciągu 72 godzin od stwierdzenia naruszenia. Obowiązek ten nie występuje, gdy jest mało prawdopodobne, aby zdarzenie skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.
W określonych przypadkach konieczne może być również poinformowanie osób, których dane dotyczą.
Administrator powinien dokumentować stwierdzone naruszenia ochrony danych osobowych, także wtedy, gdy nie wymagają one zgłoszenia organowi nadzorczemu.
Odpowiedzialność za skutki naruszenia zależy od okoliczności zdarzenia i obowiązków poszczególnych stron. Zgodnie z art. 82 RODO zarówno administrator, jak i podmiot przetwarzający mogą ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu.
Jak wybrać biuro rachunkowe dbające o bezpieczeństwo informacji?
Przy wyborze partnera księgowego warto zweryfikować nie tylko zakres usług i doświadczenie specjalistów, ale również organizację pracy, procedury bezpieczeństwa oraz zaplecze informatyczne.
Istotnym elementem oceny mogą być certyfikaty potwierdzające funkcjonowanie określonych systemów zarządzania. Nie gwarantują one jednak całkowitego bezpieczeństwa danych. Należy sprawdzić ich aktualność oraz zakres objęty certyfikacją.
Jako Meritoros świadczymy kompleksowe usługi księgowe i BPO, opierając naszą działalność na zespołowym i procesowym modelu pracy. Stosujemy procedury kontroli jakości, a także dysponujemy wewnętrznym działem IT i RPA, który wspiera automatyzację oraz usprawnianie procesów biznesowych
Takie rozwiązania mogą stanowić ważny element oceny usługodawcy. Przed rozpoczęciem współpracy należy jednak ustalić, jakie konkretne zabezpieczenia i procedury będą stosowane przy obsłudze danego przedsiębiorstwa.
Jak zadbać o bezpieczeństwo danych przy outsourcingu księgowości?
Skuteczna ochrona informacji finansowych wymaga połączenia odpowiednich rozwiązań technicznych, procedur organizacyjnych i jasno określonych zasad współpracy.
Bezpieczeństwo danych w outsourcingu księgowości powinno być regularnie weryfikowane, szczególnie gdy zmieniają się wykorzystywane systemy, zakres usług lub rodzaj przetwarzanych informacji.
Przed wyborem biura warto sprawdzić sposób zarządzania dostępem do dokumentów, procedury reagowania na incydenty, organizację zespołu oraz zasady ochrony danych osobowych.
Jeśli rozważasz przekazanie procesów księgowych zewnętrznemu partnerowi, skontaktuj się z Meritoros. Porozmawiamy o potrzebach Twojego przedsiębiorstwa, organizacji współpracy i rozwiązaniach wspierających bezpieczną obsługę finansowo-księgową.
