Meritoros

Zmiany w uprawnieniach rodzicielskich

Najbardziej przełomowymi zmianami w Kodeksie Pracy są te związane z uprawnieniami rodzicielskimi. Wydawać by się mogło, że wprowadzają one po raz kolejny chaos i wiele wątpliwości, z którymi kadrowcy będą musieli się zmierzyć. Jednak jeśli spojrzymy z drugiej strony, to dostrzeżemy, że nowelizacja nieco porządkuje obszar przepisów w tym zakresie. Co dokładnie zmieniło się i jakie modyfikacje uprawnień rodzicielskich wprowadzono? Na te pytania, postaram się odpowiedzieć w dalszej ciężki tego artykułu.

Nieprzenoszalna część

Istotną zmianą jest wydłużenie urlopu rodzicielskiego o dodatkowe 9 tygodni. Warto jednak zaznaczyć, że to dodatkowa część zadedykowana drugiemu rodzicowi. Wiele osób niestety myli retorykę i uważa, że wydłużenie urlopu przeznaczono dla ojca dziecka. Nic w tym dziwnego, ponieważ do tej pory w większości urlopy te były wykorzystywane głównie przez matkę dziecka. Jak wynika z artykułu art. 1821a. § 4 „Każdemu z pracowników – rodziców dziecka przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z wymiaru określonego w w § 1 i 2. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z pracowników – rodziców dziecka.” – urlop ten jest urlopem nieprzenoszalnym, z którego może korzystać drugie z rodziców, a niewykorzystany – przepada. W związku z tym, jeśli 32 tygodnie wykorzysta matka, to pozostałe 9 tygodni przysługuje ojcu dziecka. Wykorzystać go należy zaś do końca roku kalendarzowego, w którym to konkretne dziecko kończy 6 lat. Zasiłek przysługujący za dodatkowy urlop rodzicielski wynosi zawsze 70% podstawy zasiłku. Podstawa ta przeliczana jest oddzielnie dla każdego z rodziców.

Wydłużenie urlopu rodzicielskiego w różnych przypadkach przedstawia się następująco:

· 41 tygodni – urodzenie 1 dziecka przy jednym porodzie,

· 43 tygodnie – urodzenie więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Rodzice dziecka „ciężko chorego” również mają do dyspozycji odpowiednio wydłużone limity. Objęci programem „za życiem” mają prawo do 65 lub 67 tygodni.

Brak powiązania

Kolejną, dość przełomową zmianą, jest odstąpienie od sformułowania „po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego..”. Dzięki temu urlop rodzicielski został całkowicie oddzielony od urlopu macierzyńskiego, a to oznacza, że ojciec dziecka może z niego korzystać bez względu na pozostawanie matki dziecka w zatrudnieniu (ubezpieczeniu), a także może korzystać z niego równocześnie z nią.

Podział na części idzie do lamusa

Do tej pory największym utrapieniem nawet najbardziej doświadczonych kadrowców były zagadnienia dotyczące długości poszczególnych części urlopu. Na szczęście w tej kwestii Ustawodawca wyszedł naprzeciw i zniósł uregulowania określające minimalną długość trwania urlopu rodzicielskiego. Nie ma także regulacji, aby jakiekolwiek części następowały po sobie, co jest dużym ułatwieniem również dla rodziców. Pamiętać jednak należy, że urlop rodzicielski można podzielić maksymalnie na 5 części.

Urlop i praca

Pracownicy – rodzice mogą łączyć urlop rodzicielski z pracą u pracodawcy, który im tego urlopu udzielił. Wymiar nie może jednak przekraczać połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Wniosek o łączenie pracy z urlopem należy złożyć jednak na 21 dni przed rozpoczęciem pracy. Oczywiście w takiej sytuacji urlop rodzicielskim ulega wydłużeniu proporcjonalnie do stosunku czasu pracy wykonywanej przez danego pracownika maksymalnie do:

· 82 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,

· 130 tygodni – w przypadku urodzenia ciężko chorego dziecka przy jednym porodzie,

· 86 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie,

· 134 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego ciężko chorego dziecka przy jednym porodzie.

Podwyższenie zasiłków

Inną zmianą przewidzianą w nowelizacji Kodeksu Pracy jest podwyższenie zasiłków związanych z rodzicielstwem. Do tej pory, jeśli pracownica złożyła wniosek urlopowy tzn. „z góry” o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w terminie do 21 dni po porodzie, to przez cały okres ich trwania otrzymywała 80% podstawy zasiłku. W razie niedotrzymania wspomnianego terminu proporcja ta wynosiła najpierw 100%, później zaś 60%. Od 26 kwietnia br. stawki te ulegają zmianie i wysokość zasiłku wynosi odpowiednio: 81,5% podstawy przez cały okres lub 100% i 70%.

Wnioskowanie

Zmianie ulega również sposób wnioskowania. Tak, jak wspominałam wcześniej – nie trzeba już wnioskować o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po macierzyńskim. Wniosek, jaki będzie trzeba złożyć, dotyczy wysokości zasiłku. Jeśli chcemy mieć 81,5% przez cały okres zasiłku, decyzję tę musimy podjąć w ciągu 21 dni po porodzie. Natomiast o urlop rodzicielski wystarczy złożyć wniosek 21 dni przed planowaniem rozpoczęcia takiego urlopu. Podwyższenia zasiłków dokonujemy zaś od 26.04.2023 r.

Przepisy przejściowe

Perspektywa uporządkowania zagadnień związanych z uprawnieniami rodzicielskimi jest dużym ułatwieniem dla działów kadrowo płacowych. Niestety zawsze pojawia się także druga strona medalu. Utrapieniem w tej kwestii są przepisy przejściowe i rozważanie różnych sytuacji, z którymi zmagać będziemy się w rzeczywistości, a mianowicie:

· osoby przebywające na urlopie rodzicielskim lub posiadające prawo do jakieś części tego urlopu w okresie od 02.08.2023 do 25.04.2023 mają prawo do dodatkowego 9 tygodniowego wydłużenia urlopu rodzicielskiego;

· osoby, które złożyły wnioski o urlop rodzicielski, ale w dniu 26.04.2023 r. jeszcze go nie rozpoczęły, powinny mieć podwyższony zasiłek od dnia wejścia w życie przepisów, a tym samym otrzymać od pracodawcy złożony dotychczasowo wniosek oraz złożyć nowy wniosek w ciągu 7 dni;

· osoby, które w dniu 26.04.br. przebywają na urlopie rodzicielskim, mogą wnioskować o podwyższenie zasiłku do 81,5%.

Niezłożenie wniosków o podwyższenie zasiłku oznacza korzystanie z zasiłków na zasadach przed nowelizacją Kodeksu Pracy.

Urlop ojcowski

Niewielką zmianą został również objęty urlop ojcowski. Nowelizacja skraca czas na wykorzystanie tego urlopu z 24 miesięcy do 12 miesięcy od narodzin dziecka. Dotyczy to dzieci urodzonych od 26.04. br., natomiast dzieci urodzone przed tym dniem objęte są starymi przepisami. Urlop ten wynosi dwa tygodnie przysługujące wyłącznie ojcu dziecka i jest on niezależny od uprawnień matki.

Różnice kursowe przy rozliczeniu ryczałtem ewidencjonowanym

Prowadzisz działalność gospodarczą i rozliczasz się za pomocą ryczałtu ewidencjonowanego? Pamiętaj o konieczności rozliczenia różnic kursowych!

Na czym polega rozliczenie za pomocą ryczałtu ewidencjonowanego?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest jedną z uproszczonych formę opodatkowania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który wybrał opodatkowanie w tej formie, ustala podatek – według właściwej stawki procentowej – od podstawy opodatkowania, którą stanowi uzyskany przychód. Przy tej formie rozliczenia nie odlicza się poniesionych kosztów.

Kiedy powstają różnice kursowe?

Różnice kursowe powstają w sytuacji, gdy dochodzi do faktycznego wpływu lub wypływu walut obcych, z tytułu zapłaty za sprzedane lub nabyte towary oraz usługi, a także w wyniku wzajemnych potrąceń należności i zobowiązań opiewających na waluty obce.

Różnice kursowe a ryczałt

Przedsiębiorcy rozliczający się w oparciu o ryczałt od przychodów ewidencjonowanych zgodnie z art. 6 ust. 1c ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym mają obowiązek wykazać różnice kursowe, ale wyłącznie te dotyczące sprzedaży. Dodatnie różnice kursowe należy wykazać po stronie przychodu, niezależnie od tego, czy są to różnice dodatnie czy ujemne. Dodatnie różnice kursowe zwiększają przychód, ujemne natomiast ujmuje się po stronie przychodu, jednak ze znakiem minus, zmniejszając tym samym przychód.

Stawka podatku przy różnicach kursowych

Zarówno do dodatnich różnic kursowych, jak i ujemnych zastosować należy, właściwą dla danych usług, stawkę podatku.

Luka w numeracji faktur

Każda firma zobowiązana jest do przestrzegania odpowiedniej kolejności oraz ciągłości numeracji faktur. Bardzo często zdarza się jednak, że jeden z numerów faktur jest pomijany – przez nieuwagę lub przez błędy systemowe programów do fakturowania.

Jak powinna wyglądać numeracja faktur?

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT faktura powinna zawierać kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę. Oznacza to, że faktury winny być numerowane w taki sposób, aby zapewnić ciągłość ewidencjonowania wystawianych faktur poprzez ich kolejne numerowanie oraz umożliwić identyfikację danej faktury. Ustawa nie przewiduje definicji co oznacza słowo „kolejne” oraz od jakiego numeru należy rozpocząć numerację faktur. Kwestie te uściśla interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, który z dnia 10 listopada 2016 roku, nr 2461-IBPP2.4512.749.2016.1.IK która wskazuje, że numeracja może rozpoczynać się od dowolnego numeru. Ważne jest, by faktury zawierały indywidualne, niepowtarzalne numery nadawane wg ewidencji prowadzonej przez podatnika z zachowaniem ciągłości numerów i możliwości identyfikacji dokumentu.

Podatnicy często decydują się na osobne oznaczenie faktur, które dotyczą danej sprzedaży. Mimo to, kolejność wystawianych faktur w ramach takiej serii musi być chronologiczna.

Zmiana numeracji faktur w trakcie roku

Zgodnie z przepisami, podatnik może zmienić sposób numeracji faktur w trakcie roku. Potwierdza to także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej z Warszawy, który w interpretacji z dnia 27 października 2016 roku, nr 1462-IPPP2.4512.647.2016.1.AO. Ważnym jest, by zmiana numeracji faktur nie miała wpływu na jednoznaczne zidentyfikowanie dokumentu.

Luka w numeracji faktur

Mimo, że brak jest jednoznacznej informacji, co należy zrobić w przypadku luki w numeracji, w praktyce przyjęło się rozwiązanie polegające na sporządzeniu oświadczenia wyjaśniającego przyczyny powstania luki, które następnie jest dołączane do dokumentacji podatkowej.

Warto także zaznaczyć, że zgodnie z przepisami, w przypadku powstania luki w numeracji faktur nie można wystawić faktury korygującej.

Luka w numeracji faktur, a możliwość odliczenia podatku VAT

Błąd w numeracji faktury popełniony przez sprzedawcę towarów lub usług nie wpływa na prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury przez nabywcę.

Kontrola trzeźwości pracowników – zmiany w kodeksie pracy

Ustawodawca w bieżącym roku nie zwalnia tempa i wprowadza kolejne zmiany. Choć obowiązki dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a co za tym idzie –  możliwość kontroli trzeźwości pracowników przy uzasadnionym podejrzeniu, nie są nam obce, to nowelizacja przepisów Kodeksu Pracy w tym zakresie, powoduje powstanie wielu pytań i wątpliwości. Jak nowe regulacje umożliwiające pracodawcom przeprowadzanie prewencyjnej kontroli trzeźwości wyglądają w praktyce?

Nic z automatu

Warto mieć na uwadze, że pracodawcy dostają możliwość wprowadzenia prewencyjnej kontroli trzeźwości. Możliwość oznacza wybór, nie natomiast obowiązek. Korzystając z tego przywileju, trzeba pamiętać, że nic nie dzieje się automatycznie. Co to oznacza? Pracodawca może skorzystać z nowych rozwiązań, jednak tylko wtedy, kiedy wdroży odpowiednie dokumenty wewnątrzzakładowe i należycie wcześniej, a więc dwa tygodnie przed uruchomieniem tej procedury, poinformuje pracowników. Inspiracją dla nas może być rok 2018 i nowelizacja przepisów w zakresie monitoringu, ponieważ schemat postępowania jest bardzo podobny.

Ogólnie czy precyzyjnie?

Jeśli jesteś pracodawcą, który zobligowany jest do tworzenia regulaminów w swoim zakładzie pracy, to regulacje na temat prewencyjnej kontroli trzeźwości wprowadzisz za pomocą regulaminu. Jeśli natomiast zatrudniasz poniżej 50 pracowników, to sporządzisz inny dokument np. obwieszczenie. Ważne jest jednak, aby precyzyjnie określić, na czym procedura ta będzie polegać, kogo obejmuje oraz w jaki sposób dobierane są osoby do badania.

Dotychczasowe metody nie pójdą w las

Już wiemy, że wdrażając tę strategię za pomocą odpowiednich dokumentów, mamy możliwość z ich korzystania, ale co w sytuacji, kiedy nie chcemy tworzyć dodatkowych regulacji, a będziemy mieć uzasadnione podejrzenie względem danego pracownika? Oczywiście dalej możemy  polegać na dotychczasowych rozwiązaniach, które przedstawiają się w następujący sposób – w pierwszej kolejności odsuwamy osobę od wykonywania pracy, a następnie wzywamy upoważniony organ do wykonania takiego badania.

Twardy orzech do zgryzienia

Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że wprowadzona regulacja daje wachlarz możliwości pracodawcom względem obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Kontrolowanie pracowników bez oczekiwania na odpowiednie służby, szczególnie w branżach wymagających zachowania szczególnej ostrożności np. transport, produkcja, czy budowa, to bardzo duży przywilej i oszczędność czasu, ale niestety nie oszczędność pieniędzy. W nowych zmianach skierowanych do pracodawców, Ustawodawca wprowadził pewne uprawnienie również i dla pracownika. W ustawie wyszczególnione są dwa rodzaje alkomatów. Pierwszy z nich to alkomat podstawowy, elektrochemiczny, który można nabyć w odpowiednim sklepie za kilkaset złotych. Problem jednak powstaje, gdy u kontrolowanej osoby wynik wyjdzie powyżej 0,00. Wynik pozytywny oznacza, że pracownik ma prawo zażądać powtórzenia tego badania przy zastosowaniu urządzenia bardziej specjalistycznego, posiadającego spektrometrię w podczerwieni, którego koszt szacuje się na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Utrudnienie staje się jeszcze bardziej kosztowe, gdy zakład pracy posiada kilka oddziałów – wtedy zobowiązany jest zapewnić w każdym z nich odpowiednie urządzenie. Z jednej strony możliwość, z drugiej zaś konkretna inwestycja na tak naprawdę podstawowy obowiązek pracodawców, która stanowczo zniechęca do korzystania z tego typu rozwiązań.

Zamknięty katalog

Na podstawie nowych przepisów oprócz kontroli trzeźwości dotyczącej alkoholu, pracodawcy mogą przeprowadzić również badanie na obecność środków działających podobnie do alkoholu na podstawie tzw. narkotestu. Wszystko byłoby w porządku, gdyby nie zamknięty katalog substancji odurzających zawartych w rozporządzeniu. Ustawodawca nie wziął niestety pod uwagę, że niektóre z nich to na przykład bardzo silne leki przeciwbólowe (opioidy), czy też leki uspokajające przepisywanie przez lekarzy na różnego rodzaju schorzenia. Jednym z rozwiązań, jakie nasuwa się na myśl, jest to, aby w regulaminie/ obwieszczeniu usystematyzować sprawę leków przeciwbólowych i przykładowo wskazać pracownikowi możliwość przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o przyjmowanych przez niego lekarstwach wraz z informacją, że nie mają one wpływu na prawidłowe wykonywanie obowiązków pracowniczych, co nie powoduje zagrożenia dla życia lub zdrowia danego pracownika i osób z nim współpracujących.

Nie tylko stosunek pracy

Bardzo istotnym wątkiem jest również fakt, że nowe przepisy w zakresie prewencyjnych badań kontroli trzeźwości nie dotyczą tylko osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Pod uwagę wzięto również kontrahentów B2B, czy zleceniobiorców i wykonawców, z którymi łączą nas umowy cywilnoprawne. Dodatkowym, dość zaskakującym motywem jest to, że firmy mogą również kontrolować pracowników swoich podwykonawców, a więc osoby, z którymi nie łączy ich żadna umowa, a jedynie korzystają z ich pracy. Oczywiście wszelkie szczegóły w tej kwestii powinny zostać doprecyzowane w umowach, natomiast obowiązek poinformowania o tym, leży po stronie podwykonawców.

Praca zdalna – zmiany w kodeksie pracy od 7 kwietnia 2023 roku

Praca zdalna wciąż zyskuje na popularności. 7 kwietnia 2023 r. wejdą w życie regulacje kodeksu pracy właśnie w zakresie pracy zdalnej. Jednocześnie uchylona zostanie telepraca.

Kto może stosować pracę zdalną?

Praca zdalna będzie mogła być wykonywana:

Kiedy pracodawca nie może odmówić pracy zdalnej?

Pracodawca nie może odmówić pracy zdalnej:

Kiedy pracodawca może odmówić pracy zdalnej?

Pracodawca będzie mógł odmówić pracy zdalnej wyłącznie, gdy praca ta jest niemożliwa ze względu na:

Praca zdalna na żądanie

Po nowelizacji, każdy pracownik zyskuje prawo do 24 dni pracy zdalnej w ciągu roku kalendarzowego. Przepis ma być stosowany w okolicznościach incydentalnych, uzasadnionych wyłącznie potrzebą pracownika.

Obowiązki pracodawcy przy pracy zdalnej

Nowelizacja Kodeksu Pracy wprowadza dodatkowo szczegółowe uregulowanie obowiązków pracodawcy względem pracownika wykonującego pracę zdalną. Oprócz zapewnienia pracownikowi odpowiednich materiałów oraz narzędzi, a także ich instalację, serwis czy konserwację, pracodawca musi także:

Składki ZUS dla przedsiębiorcy wykonującego pracę dla byłego pracodawcy – różne przypadki

Wielu przedsiębiorców decyduje się na pracę na rzecz byłego pracodawcy. Wiąże się to z wieloma ograniczeniami, o których można przeczytać TUTAJ. Wielu trudności dostarczają kwestie korzystania z preferencyjnych składek ZUS. Przyjrzyjmy się zatem kilku poniższym sytuacjom.

1. Nawiązanie współpracy z byłym pracodawcą po kilku miesiącach od dnia założenia działalności i świadczenie dla niego tożsamych usług, które w roku bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy

Należy zwrócić szczególną uwagę, że aby przedsiębiorca skorzystał z całego 24miesięcznego okresu składek preferencyjnych to w tym okresie nie może nawiązać współpracy z byłym pracodawcą świadcząc dla niego tożsame usługi jak na podstawie umowy o pracę. Jeśli w okresie korzystania z niższego ZUS rozpocznie współpracę z byłym pracodawcą, to będzie on musiał zgłosić się do dużego ZUS.

Przykład

Pan Grzegorz zakończył umowę o pracę i postanowił założyć działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług prawnych dla nowego kontrahenta. Przedsiębiorca założył działalność gospodarczą 05.05.2021 r. oraz zgłosił się do ZUS z tzw. „ulgą na start”. Współpraca z nowym kontrahentem nie przynosiła oczekiwanych zysków i w związku z tym 02.02.2022 r. nawiązał współpracę z byłym pracodawcą, z którym rozwiązał stosunek pracy w kwietniu 2021 r. W ramach umowy o świadczenie usług wykonywać będzie dla byłego pracodawcy taki sam zakres czynności jak na podstawie umowę o pracę. W związku z tym przedsiębiorca 02.02.2022 roku musiał zgłosić się do tzw. Dużego ZUSu oraz tym samym zrezygnować z preferencyjnych składek ZUS.

2. Zakończenie współpracy z byłym pracodawcą, a możliwość skorzystania z preferencyjnych składek ZUS w okresie 24 miesięcy od dnia otwarcia działalności gospodarczej

Przedsiębiorca, który założył działalność i świadczył usługi dla byłego pracodawcy (tożsame z usługami świadczonymi na umowie pracę) opłacał od pierwszego dnia działalności składkę ZUS od standardowej wysokości (tzw. duży ZUS). Jednakże jeśli przedsiębiorca w okresie 24 miesięcy od dnia założenia działalności gospodarczej zrezygnuje ze współpracy z byłym pracodawcą to będzie mógł zgłosić się do preferencyjnych składek ZUS. Preferencyjną składkę ZUS będzie mógł opłacać tylko do końca upływu 24 miesięcy kalendarzowych od momentu otwarcia firmy.

Przykład

Dnia 08.03.2022 r. Pan Jan rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej oraz świadczył usługi tożsame na rzecz byłego pracodawcy, jakie wykonywał dla niego w ramach stosunku pracy. W związku z tym przedsiębiorca opłacał składki ZUS w pełnej wysokości (duży ZUS) oraz nie mógł skorzystać z formy opodatkowania takiej jak ryczałt oraz podatek liniowy. 31.10.2022 r. przedsiębiorca zakończył współpracę z byłym pracodawcą oraz zaczął świadczyć usługi dla nowego kontrahenta. W związku z tym Pan Jan z dniem 01.11.2022 roku może zgłosić się do preferencyjnych składek ZUS i korzystać z nich do 31.03.2024 roku.

Ważne! Prawo do składki preferencyjnych przysługuje tylko w okresie pierwszych 24 miesięcy liczonych od dnia założenia działalności gospodarczej. Do tego okresu wlicza się także czas świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy.

3. Wykonanie jednej usługi po kilku miesiącach dla byłego pracodawcy a składka preferencyjna

W sytuacji, gdy przedsiębiorca wykona nawet jedną usługę dla byłego pracodawcy to jest on zobowiązany do wyrejestrowania się z preferencyjnego ZUSu i zgłoszenia się do dużego ZUS. Po ponownym zaprzestaniu świadczenia usługi może powrócić do składek preferencyjnych.

Przykład

Pani Ewa założyła działalność gospodarczą 10.02.2022 r. i świadczyła usługi marketingowe dla nowego kontrahenta. Skorzystała ona z ulgi na start przez 6 miesięcy, a następnie przeszła na preferencyjne składki ZUS. 01.11.2022 roku podpisała umowę o wykonanie usługi dla byłego pracodawcy. Usługa była tożsama z czynnością, jaką wykonywała w ramach dawnej umowy o pracę. Umowa o świadczenie usług polegała na przygotowaniu prezentacji marketingowej w listopadzie 2022. Po tym okresie współpraca ta uległa rozwiązaniu. W związku z przedstawioną sytuacją Pani Ewa przez okres, w którym współpracowała z byłym pracodawcą musiała zgłosić się do ZUS z kodem 0 510 00. Po zakończonym okresie współpracy, czyli od 01.12.2022 mogła ponownie powrócić do preferencyjnej składki ZUS.

Mały ZUS Plus – kto i jak długo może skorzystać

Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą większość przedsiębiorców obciążonych jest składkami społecznymi ZUS. Składek tych nie opłaca przedsiębiorca, który zatrudniony jest również na umowę o pracę, a jego wynagrodzenie miesięczne jest większe niż wynagrodzenie minimalne oraz przedsiębiorca, który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i korzysta z ulgi na start. Pozostałe osoby prowadzące swoją firmę zobligowane są do opłacania składek społecznych.

Co to jest Mały ZUS Plus?

Jest to ulga, która umożliwia przedsiębiorcom opłacanie składek społecznych ZUS w obniżonej wysokości. Ich wysokość obliczana jest na podstawie dochodu z poprzedniego roku.

Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?

Z ulgi tej może skorzystać przedsiębiorca, którego przychód w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył 120 000 zł. Drugim warunkiem jest prowadzenie działalności minimum 60 dni. Jeśli działalność nie była prowadzona przez pełny rok to limit przychodów jest proporcjonalnie pomniejszony.

Jak długo można korzystać z Małego ZUS Plus?

Przedsiębiorca może korzystać z tej ulgi przez okres 36 miesięcy w okresie ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.

Przedsiębiorca, który rozpoczął działalność i korzystał z Ulgi na start (6 miesięcy) i preferencyjnych składek ZUS (24 miesiące). Po tym okresie jeśli spełnione są warunki, może skorzystać z Małego ZUS plus przez okres 36 miesięcy. W takim przypadku osoba prowadząca działalność gospodarczą opłaca niższe składki społeczne przez okres aż 66 miesięcy.

Kiedy nie można skorzystać z Małego ZUS Plus?

Z ulgi tej nie można skorzystać jeśli:

Kto powinien rozliczyć się za pomocą deklaracji PIT-38?

Osiągasz przychody z tytułu obrotu kryptowalutami lub papierami wartościowymi? Swoje przychody powinieneś rozliczyć na deklaracji PIT-38!

Kto powinien rozliczyć się za pomocą deklaracji PIT-38?

Osoby uzyskujące przychody z tytułu:

Przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych powstają w momencie przeniesienia własności papierów wartościowych na kupującego, dlatego też przychodem są kwoty należne, nawet jeśli nie zostały faktycznie otrzymane. Przychód należny z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych oraz przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych powstaje w momencie realizacji tych praw.

W zeznaniu podatkowym należy wykazać wszystkie koszty związane z wyżej wymienionymi przychodami, które zostały wymienione w informacji PIT-8C oraz inne koszt, które poniósł podatnik. Wysokość kosztów ustalana jest na podstawie posiadanych przez podatnika dokumentów.

Do kiedy należy złożyć deklarację PIT-38?

Deklarację PIT-38 należy złożyć do ostatniego dnia kwietnia danego roku, za poprzedni rok podatkowy. Jeśli termin wypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę, wtedy termin przypada na następny dzień roboczy. Będzie tak również w 2023 roku – termin podatkowy przypada na 2 maja 2023.

Czy rozliczenie można sporządzić razem z małżonkiem?

Deklarację PIT-38 składa się indywidualnie. Nie przysługuje w tym wypadku wspólne rozliczenie małżonków.

Odliczenie straty z lat ubiegłych

Podatnicy rozliczający podatek na deklaracji PIT-38 mają prawo do odliczenia straty podatkowej, którą wykazali w 5 poprzedzających latach. Odliczenie dotyczy wyłącznie strat poniesionych z przychodów, które w ostatnich 5 latach podlegały opodatkowaniu:

  1. papierów wartościowych,
  2. pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka),
  3. pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,
  4. udziałów w spółkach albo udziałów w spółdzielni.

PIT-38 a Danin Solidarnościowa

Podatnicy, którzy uzyskali przychody powyżej 1 miliona złotych zobowiązani są dodatkowo do zapłaty daniny solidarnościowej oraz złożenia odpowiedniej deklaracji. Danina Solidarnościowa wynosi 4% od nadwyżki ponad 1 mln zł.

Ulgi podatkowe – opodatkowanie podatkiem liniowym

Opodatkowanie według podatku liniowego jest chętnie wybieraną formą opodatkowania wśród przedsiębiorców osiągających wysokie dochody. Jest to korzystna opcja, ponieważ cały dochód jest opodatkowany jedną, stałą stawką 19% niezależnie od tego czy dochód jest niski czy wysoki. Tę formę opodatkowania można wybrać dobrowolnie.

Najpopularniejsze ulgi i odliczenia

Ulga termomodernizacyjna – ulga dedykowana dla właścicieli oraz współwłaścicieli domów jednorodzinnych, którzy ponoszą wydatki na przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Aby odliczyć ulgę należy rozpocząć przedsięwzięcie, kupić potrzebne materiały, ponieść wydatki po oddaniu budynku do użytkowania oraz zakończyć przedsięwzięcie w przeciągu 3 lat. Nie ma konieczności potwierdzenia inwestycji audytem energetycznym. Odliczeniu nie podlegają wydatki, które wcześniej zostały zaliczone do kosztów działalności gospodarczej. Do skorzystania z ulgi potrzebne będą faktury i rachunki dotyczące poniesionych wydatków.

Darowizny na edukację zawodową – odliczeniu podlegają darowizny na rzecz wybranych szkół publicznych prowadzących kształcenie zawodowe w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego takie jak np. szkoły artystyczne, pięcioletnie technikum czy branżowe szkoły I i II stopnia. Ta ulga obowiązuje jedynie w rozliczeniu za lata 2019-2022, darowizny z wcześniejszych lat, nie mogą zostać uwzględnione w deklaracji. Odliczenie od dochodu przysługuje w kwocie maksymalnie 6% uzyskanego w danym roku dochodu. Dokumentami niezbędnymi do odliczeniu ulgi są potwierdzenia darowizny oraz dokumenty z informacją o darczyńcy, kwocie i dacie.

Darowizny na cele charytatywno – opiekuńcze Kościołów i innych związków – działalność charytatywno-opiekuńcza obejmuje przykładowo:

Ulga IP-BOX – niższa stawka podatku PIT 5% – obowiązująca w działalności badawczo-rozwojowej o charakterze twórczym. Obowiązuje dla przychodów osiąganych z praw posiadania – wytworzenia samodzielnie, ulepszenia bądź rozwinięcia praw nabytych. Przychody podlegające preferencyjnej stawce będą np.

Do skorzystania z ulgi konieczne jest prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej oraz wytworzenie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, z którego osiągany jest dochód opodatkowany w Polsce. Niezbędne jest również uzyskanie pozytywnej opinii organów skarbowych w interpretacji indywidualnej, która potwierdzi słuszność do zastosowania ulgi.

Strata podatkowa – występuje w sytuacji gdy przychód z danego źródła jest niższy niż koszty poniesione w celu jego uzyskania w danym roku podatkowym. Poniesioną stratę podatkową można odliczyć od dochodu w ciągu następujących po sobie pięciu lat podatkowych przy czym w jednym roku nie można odliczyć kwoty wyższej niż 50% tej straty oraz maksymalną kwotą odliczenia jest limit 5 milionów w jednym roku. Ze strat z kilku lat można korzystać w jednym roku, ale strat nie można łączyć i stosować do nich wyłącznie jednej zasady. Należy stosować odliczenie zgodnie z zasadami obowiązującymi w trakcie roku, w którym tę stratę poniesiono.

Przekazanie 1,5% podatku

            Przedsiębiorcy opodatkowani liniowym podatkiem 19% oraz rozliczający się na deklaracji PIT-36L mają możliwość w rocznym zeznaniu podatkowym przekazać 1,5% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, która wpisana została na listę organizacji uprawnionych. Warunkiem koniecznym do odliczenia jest wystąpienie podatku, nie ma możliwości zastosowania odliczenia w przypadku poniesienia straty podatkowej.

            Podatek liniowy zapewnia prostotę rozliczenia ze względu na swoją stałą stawkę podatkową w wysokości 19%. Szczególnie korzystnym rozliczeniem będzie dla podatników osiągających dochody przekraczające 120 tys. zł, czyli pierwszy próg podatkowy na skali, ponieważ pomimo przekroczenia tej granicy, stawką podatkową będzie wciąż wartość 19%.

Ulgi podatkowe odliczone od dochodu w zeznaniu rocznym na skali podatkowej 2022

Opodatkowanie na zasadach ogólnych w oparciu o skalę podatkową uprawnia do korzystania z wielu ulg oraz odliczeń podatkowych. Przygotowując rozliczenie roczne podatku dochodowego warto zwrócić uwagę jakie ulgi nam przysługują i z których faktycznie możemy skorzystać. Ulgi dzielą się na takie, które można odliczyć od dochodu oraz na takie, które można odliczyć od podatku.

Ulgi podatkowe odliczane od dochodu

Składki społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) – możliwość ich odliczenia jest wielkim przywilejem podatników, ponieważ składki te są obligatoryjne. Odliczenie jest możliwe w wysokości wszystkich składek opłaconych w danym roku podatkowym. Limitem tutaj jest dochód podatnika, nie można odliczyć kwoty większej niż osiągnięty dochód. Z tego odliczenia nie można skorzystać jeśli składki:

Odliczenie nie przysługuje również w sytuacji gdy podstawę do wyliczenia składek stanowi przychód (dochód) zwolniony z podatku np. z tytułu ulgi dla młodych. Dokumentami potwierdzającymi prawo do odliczenia będą dowody wpłaty składek – przelew, wyciąg bankowy czy zaświadczenie z ZUS.

Ulga internetowa – do odliczenia ulgi w deklaracji konieczne są faktury za usługi internetowe w danym roku. Odliczenie przysługuje osobie widocznej na potwierdzeniach i równocześnie na umowie zakupu usług internetowych. W ramach ulgi nie można odliczać kwot poniesionych w ramach instalacji Internetu, jego modernizacji czy naprawy. Liczy się jedynie usługa, czyli dostawa Internetu. Maksymalna kwota o jaką można pomniejszyć dochód to 760 zł i nie mogą to być kwoty, które w trakcie roku zostały zaliczone do kosztów podatkowych przedsiębiorcy. Należy pamiętać, że ulga internetowa jest możliwa do odliczenia jedynie przez 2 następujące po sobie lata – konieczne jest zachowanie ciągłości odliczeń.

Ulga rehabilitacyjna – ulga dla osób niepełnosprawnych lub utrzymujących osoby niepełnosprawne, gdy dochód osoby niepełnosprawnej nie przekroczył 16 061,28 zł. Do odliczenia ulgi konieczne są dowody potwierdzające wysokość poniesionych wydatków, dokumenty potwierdzające niepełnosprawność oraz o konieczności stosowania leków i dowód pokrewieństwa z osobą niepełnosprawną np. dowody osobiste, akt urodzenia czy małżeństwa. Odliczeniu przysługują wydatki na cele rehabilitacyjne oraz te związane z ułatwianiem czynności życiowych, przy czym wydatki dzieli się na te limitowane i nielimitowane.

Wydatki limitowane, które mogą zostać odliczone w określonej kwocie – maksymalnie 2 280 zł dla jego wydatku. Są to takie wydatki jak:

Wydatki nielimitowane, w przypadku których odliczeniu podlega cała kwota, np.

W przypadku wydatków poniesionych na zakup leków, odliczeniu podlega kwota nadwyżki ponad 100 zł miesięcznie. Odliczeniu nie podlegają wydatki, które zostały już w całości sfinansowane z innych źródeł takich jak np. PFRON.

Ulga na nowe technologie – odliczeniu podlegają wydatki na nabycie nowych technologii. Nowe technologie to wiedza technologiczna, która na świecie nie jest stosowana dłużej niż 5 lat. Przyczynia się do udoskonalenia istniejących już wyrobów bądź wytworzenia nowych. Odliczenie ulgi przysługuje w wysokości 50% poniesionych wydatków, jednak kwota nie może być wyższa niż dochód podatnika z poprzedniego roku podatkowego. Jeśli przedsiębiorca odnotował stratę bądź dochód jest niższy od wysokości możliwego odliczenia, przysługuje mu prawo odliczenia całej kwoty poniesionych wydatków. W przypadku otrzymania zwrotu za część wydatków, do odliczenia kwalifikuje się jedynie kwota części niezwróconej. Do skorzystania z ulgi niezbędne są dokumenty potwierdzające wydatki oraz opinia naukowa o nowej technologii.

Darowizny – odliczeniu podlegają kwoty poniesione na np.:

Odliczenie od dochodu przysługuje w kwocie maksymalnie 6% uzyskanego w danym roku dochodu. Dokumentami niezbędnymi do odliczeniu ulgi są potwierdzenia darowizny oraz dokumenty z informacją o darczyńcy, kwocie i dacie.

Ulga termomodernizacyjna – dedykowana dla właścicieli oraz współwłaścicieli domów jednorodzinnych, którzy ponoszą wydatki na przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Do zakresu termomodernizacji wchodzi ocieplanie, wymiana kotłów czy instalacja fotowoltaiczna, wszelkie wydatki, która mogą przyczynić się do ograniczenia zanieczyszczeń w atmosferze. Kwota ulgi to maksymalnie odliczenie 53 000 zł, które należy dokonać w terminie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Do skorzystania z ulgi potrzebne będą faktury i rachunki dotyczące poniesionych wydatków.

Ulga dla krwiodawców – ulga przysługuje podatnikom, którzy oddali krew honorowo, nieodpłatnie na rzecz określonego podmiotu. Kwota ulgi ustalana jest w zależności od ilości oddanej krwi lub osocza i wysokości osiągniętego dochodu. Ekwiwalent pieniężny za litr krwi został określony w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i wynosi 130 zł, natomiast litr osocza wyceniono na 170 zł. Wartość ulgi nie powinna przekroczyć 6% dochodu wykazanego w deklaracji rocznej PIT. Konieczne jest posiadanie dokumentu z informacja o ilości oddanej krwi lub osocza. Na deklaracji powinna znaleźć się informacja o wartości dokonanego odliczenia oraz dane jednostki, której przekazano krew.

Ulga IKZE – odliczeniu podlegają wszystkie wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dokonane w trakcie roku podatkowego. Limitem odliczenia jest 1,2 krotność lub 1,8 krotność – w przypadku prowadzenia działalności, przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok.

Ulga na zabytki – dla właścicieli lub współwłaścicieli zbytku nieruchomego, którzy prowadzą działalność gospodarczą. Ulga polega na odliczeniu 50% kwoty poniesionych wydatków na fundusz remontowy oraz na prace konserwatorskie dotyczące zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w ewidencji zabytków, jednak nie więcej niż kwotę odpowiadającą iloczynowi 500 zł i liczby metrów kwadratowych powierzchni użytkowej tego zabytku. Limit odliczenia z tego tytułu nie może przekroczyć kwoty 500 000 zł.

Zobacz takie ulgi, które można odliczyć od podatku.